Adıyaman’da Gezilecek Tarih Yerler

0
720

Tarihe tanıklık etmiş şehirlerden birisi olan Adıyaman, oldukça zengin bir tarihe sahiptir. Adıyaman’a giden herkesi gezip görmesi gereken tarihi yerler oldukça fazladır. Adıyaman kaya mezarları ve anıtları gibi oldukça eski tarihe sahip eserler bulunuyor.

NEMRUT DAĞI 

IMG_0085.jpeg

Adıyaman’a 86 km Kahta ilçesine 51km uzaklıktadır. Dünyanın 8. harikası olarak anılan ve UNESCO Kültür Mirası Listesinde yer alan bu yer Doğu Toros Sıradağlar üzerinde 2150m yüksekliğinde, Fırat nehri geçitlerine ve ovaya hakim bir tepe üzerindedir. Kommagene Kralı 1. Anticeos ‘a ( Antikos) anakaya üzerinde bir anıt mezar yapılmış ve üzerine kırma taşlar yığılarak büyük bir tepe biçiminde tümlüs oluşturulmuştur. Tümülüsün Doğu Batı ve Kuzeyindeki kayalıklara 9-10 metre boyutlarında dev kral ve tanrı, kartal ve aslan heykelleri konulmuştur.

ARSAMEİA KUTSAL ALANI

IMG_0086.jpeg

Adıyaman ili, kahta ilçesi sınırları içerisinde yer almaktadır. M.Ö. 3.YY da ( Hellenistik dönem) yaşamış arsemes tarafından kurulduğu için bu isimle anılmıştır. Prehistorik dönemden sonra Hellenestik, Roma ve orta çağda da yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. Güneydeki tren yolunda Mitras’ın kabartma stili bulunmaktadır.

PİRİN ÖREN YERİ (PERRE ANTİK KENT)

IMG_0087.jpeg

Adıyaman’a 5km. uzaklıkta Örenli mahallesi sınırları içerisindedir. Perre şehri, Kommagene ülkesinin 5 büyük şehrinden biridir. Günümüzde çok az bir kalıntı ulaşmıştır. Antikkentte sur duvarları, halen halk tarafından kullanılmakta olan çeşme ve 200’e yakın kaya mezarının bulunduğu Nekropol yer almaktadır.

DERİK KUTSAL ALANI

IMG_0088.jpeg

İlimiz Sincik ilçesi Çatbahçe sınırları içerisindedir. 125m yükseklikte iki tepe arasındaki düzlük alana kurulmuştur. Burada bir tapınak ve kutsal Temenus             ( çevre duvarı) ile simetrik yapıda iki adet “hercon” yer almaktadır.

PALANLI MAĞARASI

Palanlı-Mağarası.jpg

Paleolithik dönem (taş devri) insanın yaşadığı dönemde kullanılmıştır M.Ö. 40,000 yıllarına kadar uzanan dönemde avcılık ve toplayıcılıkla uğraşan halkın mağara duvarlarına çizdikleri dağ keçisi ve geyik gibi hayvan resimleri günümüze kadar tahrip olmadan gelmiştir.

TURUŞ KAYA MEZARLARI

IMG_0090.jpeg

Adıyaman Şanlıurfa karayolu 40.km’sinde Turuş (Kuyulu) köyünün bir km batısındadır. Tamamen kaya bir tepe üzerinde Roma dönemine ait 60 kadar kaya mezarından oluşmaktadır. Bazı kaya mezarlarının duvarlarında çeşitli hayvan ve insan kabartmaları ile betimler yer almaktadır.

KAYA ANITLARI

IMG_0092.jpeg

Mal Pınar Kaya Anıtı : Adıyaman merkez durak köyü Mal Pınar mezrasının kuzeybatısındadır. Göksu çayı vadisindeki Mal Pınar su kaynağının solundaki kaya üzerine 18×85 cm. ebadında bir kitabedir.

Haydaran Kaya Anıtı : İlimiz merkez Taşgedik köyü sınırları içerisindedir. Kabartma Kommagene döneminde ana kaya üzerine diktörtgen bir niş içine yapılmış, güneş tanrısı Helios ile Kommagene kralı Mithridates’in karşılıklı ayakta durmalarını tasvir etmektedir.

ADIYAMAN (HISN-I MANSUR) KALESİ

Adıyaman-Fotoğrafları-7.jpg

Adıyaman şehir merkezinde yer alan kale yaklaşık 25 metre yükseklikteki yığma bir höyük üzerine kurulmuştur. Adıyaman’ın Hısn-ı Mansur olarak anılmasının ilham kaynağı bu kaledir.

YENİ KALE

YENİ-KALE-Adıyaman.jpg

Adıyaman’a 60km uzaklıkta Kocahisar köyü yakınındadır. Kalede ortaçağ etkileri görülmekle birlikte daha erken dönemlerde meskun olduğu anlaşılmaktadır. Mevcut kale memluklular döneminden kalmıştır.

Kale içinde su depoları, hamam, cami ve Kahta çayına inen gizli bir suyolu bulunmaktadır.

Kalede bulunan kitabelere göre kalenin Memluk sultanlarından Kalaun ( 1279-1290), Eşref Halil (1290-1293) ve Nasır Mehmet (1293-1341) tarafından imar ve onarım gördüğü anlaşılmaktadır.

GERGER KALESİ

IMG_0093.jpeg

Adıyaman ili Gerger ilçesi Oymaklı köyündedir. Kale Fırat vadisine hakim bir tepe üzerinde Roma doneminde inşaa edilmiş, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde surlar, kale kapıları ve Tonozlu yapı grupları eklenerek kullanılmıştır.

BESNİ KALESİ

IMG_0094.jpeg

Adıyaman 50 km uzaklıkta Besni ilçesine ise 1 km mesafededir.  Kale Hititler zamanında inşa edilmiştir. Daha sonraki uygarlıklar tarafından da kullanılan kaleye Osmanlı döneminde bazı ilaveden yapılmıştır. Cami, hamam, köprü kalıntıları bu dönemden kalmaktadır.

ULU CAMİİ

Ulu-Camii-adıyaman.jpg

Adıyaman’ın merkezinde bulunmaktadır. Dulkadiroğulları (M.S. 1137-1522 ) zamanında yapılan camii daha sonraları bir çok kez onarım görmüştür.

Caminin bugünkü şekli ile 1863 tarihinde yaptırıldığını bildiren bir kitabe , minare kaidesinin doğuya bakan üst yüzeyinde bulunmaktadır. Aynı yerde altta kemer içinde bulunan bir başka kitabede caminin 1902 yılında tamir gördüğü anlaşılmaktadır.

ÇARŞI CAMİİ

Hacı Abdulgani isimli bir kişi tarafından 1550 yılında yaptırılmıştır. Dikdörtgen planlı caminin payandalarla desteklenen beden duvarları kesme taştan yapılmıştır.

ESKİSARAY CAMİİ

İlimiz merkez Eskisaray mahallesinde bulunan Saray camii (İbrahim paşa) Hicri 1148’de İbrahim paşa tarafından yaptırılmıştır. Cami bir çok defa onarım görmüştür. Son onarımda camii kuzeye doğru genişletilmiştir.

KAP CAMİİ

Kendi adıyla anılan mahallede bulunan Kap camii kitabesine göre hicri 1182 (1768) yılında yapıldıktan sonra Hicri 1342 (1923) Hacı Mehmet Ali tarafından yeniden yaptırılmıştır.

YENİPINAR CAMİİ

İlimiz Yenipınar mahallesinde bulunmaktadır. Düz bir alan üzerine kurulmuştur. Minare kaidesinde yer alan kitabeye göre Hicri 1133 (1720) senesinde Hacı Mahmut Atlı tarafından yaptırılmıştır.

Nemrut Dağı Milli Parkı

Adıyaman’ın Kahta ilçesi sınırlarında bulunan Kommagene Uygarlığı eserlerinin bulunduğu 2150 mt yükseklikteki milli park. Araştırmalar sonucu eserleri Kommagene Kralı I. Antiochos’un yaptırdığı ortaya çıkmıştır. Yüksekliği on metreyi bulan büyüleyici heykelleri, metrelerce uzunluktaki kitabeleriyle, Nemrut UNESCO Dünya Kültür Mirasında yer almaktadır. Dünyadaki en güzel gün doğumu ve batımının buradan izlendiği söylenmektedir. Kommagene Uygarlığı’nın Roma İmparatorluğuyla MS 72’de yaptıkları ve kaybettikleri savaştan sonra bağımsızlıkları sona ermiştir.

Abuzer Gaffari Türbesi

Abuzer-Gaffari-Türbesi-Adıyaman.jpg

Adıyaman’nın mistik atmosferine eşlik eden Abuzer Gaffari Türbesi, şehre gelen turistler tarafından ziyaret edilmektedir. En çok da dini yerleri ziyaret edenler tarafından yoğun ilgi görür türbe.

Ziyaret Köyü’nün girişinde bulunan türbe, Hz. Muhammed (s.a.v)’e inanan 10 kişiden biri olan Abuzer Gaffari adına yaptırılmıştır. Abuzer Gaffari’nin gerçek mezarı Medine’nin bir köyündedir. Fakat bir rivayete göre; Abuzer Gaffari Hz. Ömer tarafından Adıyaman’ı fethetmek için gönderilir ve bu zat şu anki türbesinin orada vefat eder. Adıyaman’ın ziyaret edilen noktalarından biri olan Abuzer Gaffari Türbesi, tasavvuf kokan bir atmosferde güzel bir ziyaret olabilir sizler için.

Şehri gezecek çok vaktiniz olursa; Nemrut Dağı Milli Parkı’nın içinde bulunan Karakuş Tümülüsü’nü veEskisaray Camii’ni ziyaretlerinize dahil edebilirsiniz.

Karakuş Tümülüsü